Արգելքը
Սկզբում շաքարը արգելեցին,
Հետո աղը։
Ոչ մեկը չբողոքարկեցինք։
Առողջության համար ավելի լավ՝
ասացինք և համաձայնեցինք։
Հետո արգելեցին սուրճը։
Հաճույքի հոտը փակեցին։
Շուտով խիղճն էլ հավելեցին։
Ժողով արեցինք ու որոշեցինք,
որ դա առանց էդ էլ ո՞ւմ մոտ էր մնացել, որ․․․
Ու միաձայն լռեցինք։
Հանկարծ արգելեցին շոկոլադը։
Արգելվեց երջանկությունը։
Հետո արդեն սահուն հետևեցին
հարազատները,
ընկերները,
սեքսը,
ֆիլմերը,
խմելը,
պոեզիան և
երեկոյան զբոսանքները,
ծիծաղը, տխրությունը,
հրապարակում միասին կանգնելը։
Դրա համար էլ չզարմացա,
երբ մի օր
ես էլ արգելվեցի։
Էլ չլինեք՝ հրահանգեցին։
Եվ քանի որ ես մեկ է՝ գոյություն ունեի,
խլեցին իմ անունը, ազգանունը։
Մնացի ոչ ոք։
Երկրում,
որը կոչվում էր
այլևս ոչինչ։
Հանդիպում բանաստեղծի հետ դատարանում
Ի՜նչ տարօրինակ տեղ է սա հանդիպման համար։
Մտքովդ անգամ չի անցնի,
եթե երկիրը, որում ապրում ես, իբրև երկիր մնա։
Ի՜նչ տարօրինակ, անտանելի ժամադրություն է։
Դու չպետք է այդ տեղում կանգնեիր։
Ո՛չ, ես ու մյուս ընկերներդ
չպիտի նստեինք դահլիճում,
որտեղ շնչելը շատ դժվար է դարձել։
Սահմանագծած ապակե տուփն ու ճաղերը
խլացնում են ձայնդ, եւ ուղեկցորդդ,
վահանի վերածված, ծածկում է քեզ,
երբ մեզ ձեռքով ես անում։
Հետո աչքերով փնտրում ես քոնոնց։
Մենք էլ՝ ժեստերի լեզուն սովորածներս,
Բացում ենք բերաններս ու ձեռքերով գծեր քաշում,
և փորձում ենք սիրո այս լուռ բացատրությունը
սառնասիրտ դատավորի աչքից հեռու անել։
Իսկ ավելի համարձակները
Ողջունում են քեզ բարձր ճիչերով։
Այս ծիծաղելի և անհեթեթ ծիսակարգում,
որտեղ արդեն քանի անգամ հարցրին քեզ՝
վրացերեն հասկանո՞ւմ ես, թե՞ ոչ,
դու դառը ժպիտով պատասխանում ես՝ այո, և
բարկության մշուշով ենք պատվում ներկաներս։
Իսկ հարցին՝ կասե՞ք միայն ճշմարտությունը,
դու հեգնանքով պատասխանում ես՝ բա ոնց։
Իսկ ես մտքումս ավելացնում եմ.
Կես ճշմարտության համար պոեզիան էլ է բավարար:
Այստեղ լրագրողի դեր եմ կատարում,
և բանաստեղծություն ու ընկերություն փակել եմ
մոռացության տուփի մեջ,
Այստեղ իմ գործը մեղադրյալի քո խոսքը սղագրելն է,
առաքելությունս քո բերանից ելած բառը որսալն է,
անարդարության այս գաղջից որ հեռացնեմ։
Բառերը, որ լսվում են արձագանքող դահլիճում,
բառերը՝ շարժուն ու ճարպիկ ձկնիկներ։
Որոշները պլստում են։
Կանգնած ես,
Չես նստում։
Ու հագիդ մեկ կանաչ, մեկ կարմիր շապիկը
դրոշի պես փայլփլում է մեզ համար ապակու հետևից։
Որպես նշան չհանձնվելու։
Դու կանգնած ես, և մենք գիտենք՝
չես նստում մեղադրյալի աթոռին։
Հասկանո՞ւմ եք վրացերեն՝
հարյուրերորդ անգամ հարցրին քեզ։
Կասե՞ք ճշմարտությունը։
Դուք խոստովանո՞ւմ եք ձեր մեղքը։
Հիմա բոլորս միասին ժպտում ենք։
Այս հարցերը լռության մեջ կոտրվում են,
ինչպես թանկարժեք ծաղկամանները օտար տանը։
Ուր առաջին անգամ մտար ու ձեռքդ դիպավ։
Գնալիս թվում է՝ գիտես, թե վաղը ինչ է լինելու։
Նույնիսկ մինչ քեզ ձեռնաշղթաներով բերելը
շատ լավ գիտեիր՝ ոնց ապտակես անզորությանը։
Մենք էլ լավ գիտենք՝
Մեզ համար էլ ես կանգնած։
Մեր փոխարեն էլ։
Ռեպորտաժի համար գրելուն զուգահեռ
մտքում քեզ համար բառեր եմ գրում.․․
Քո խցում տեղ կա՞։
Ունե՞ս թղթեր ու բառարաններ,
գիրք, մատիտ։
Ի՞նչ է երևում պատուհանից։
Ծիծեռնակները թռչո՞ւմ են։
Տեսնո՞ւմ ես այս աշնան գոնե մի պատառիկ։
Շատ կգրես, չէ՞։
Կվերադառնաս, չէ՞։
***
Այդ օրը ոչինչ չէր պատահի, եթե կաթը չթափեի։
Բայց նոր էի վառարանի վրա կռացել՝ սպիտակ լճակը չորացնելու,
պահարանի մոտ սարդոստայն տեսա։
Երբ սարդոստայնի հարցերը լուծեցի, սարդը փախավ մարտադաշտից։
Անցքից, ուր մտավ սարդը, խավարասեր դուրս ցատկեց։
Հիմա էլ դրա հետեւից ընկա։ Հիմա էլ սա ծակուծուկ մտավ։
Սկսեցի միջատասպան տարան փնտրել պահարանի գլխին,
որովհետև հիշում էի, որ այնտեղ եմ պահել։
Կանգնեցի աթոռին, չնայած վստահ չէի, թե կդիմանա ինձ.
այդ կաթով կեքսերի պատճառով ութսուն կիլոն անցել եմ։
Ձգվեցի և ձեռքերով պահարանի գլխին խարխափեցի։
Աթոռը տնքաց ու ծռվեց, եւ ես կախվեցի պահարանից։
Հանկարծ, թույնի տարայի փոխարեն ձեռքս նամակ ընկավ՝
հին, սիրային նամակ, որ հարկ էր եղել մատնել մոռացության՝
ո՛չ ես եմ հիշում, ո՛չ էլ առավել ևս Աստված գիտի,
թե երբ էի նետել պահարանի գլխին՝ հուսալով երեւի,
որ մի հազար տարի այդ կողմերում դժվար մաքրություն անեմ։
Այսպես, նամակը պահում էր ինձ օդում։ Թե՞ ես էի այն պահում։
Քսան տարի առաջվա կիրքն ու դարդը, և ուրախությունը,
հուսահատությունը, զայրույթը, զգուշությունը, համբերությունը,
կարծեմ՝ նաև սպասումն էի պահում ձեռքումս։
Իսկ հետո ինչ-որ անհայտ ուժ ինձ հետ բերեց երկիր
եւ իջեցրեց խոհանոցի հատակին, որ նման էր մարտադաշտի՝
կաթի, աթոռների, խավարասերների և փախած սարդի մոտ։
Իսկ նամակը պահել էի ձեռքումս, ես՝ պարտվածս։
Ասես այն հին սիրո վերջին պահպանված ձեռագիրը լիներ
երկրի վրա։
Խոսիր նրա հետ
Նա առանձնապես լավ դիվանագետ չէ,
բայց երբեմն կարող է լսել,
քանի որ մենակ է։
Եվ եթե այլ ճանապարհ էլ չթողնես նրան,
գուցե հանձնվի՝ ձեռքերդ իր ձեռքերի մեջ առնի
և ասի՝ սկսի՛ր։
Խոսիր նրա հետ,
քանի որ միայն նա կարող է համաձայնվել
ավելի լավ լինելու հետ։
Միայն նա կարող է հրաժարվել
ևս մեկ զույգ կոշիկից՝
դատարկությունը զրթուզիբիլով լցնելուց։
Նրան, ով զայրացրել է քեզ,
նա կարող է խփել
և չվախենալ։
Նա կարող է, վերջապես,
պատասխանել նրան,
ում դեմ լռել էիր։
Նա կարող է քեզ այլ հայացք տալ,
որ դառն օրերը կարամելով չքաղցրացնես,
այլ կյանքն ինքը դառնա քաղցր։
Խոսիր նրա հետ,
որ ժամանակին գնաս բժշկի՝ սիրտդ զննելու։
Խնդրի՛ր, որ սովորեցնի՝ քայլելիս քո ստվերից չշեղվել։
Խոսիր նրա հետ, որ երջանիկ լինես։
Խոսիր քո գլխի հետ։
Նա քո ուսերին է կանգնած։
Եվ որքան էլ ցանկանա,
եթե նույնիսկ ցանկանա,
ոչ մի տեղ չի կարող փախչել քեզնից։
Թարգմանությունը՝ Ասյա Դարբինյանի
