FreeQuency-ն Քենիայից արտագաղթած բանաստեղծ պատմասաց է, արվեստագետ և հակադիսցիպլինար ստեղծագործող, որի աշխատանքը ուսումնասիրում է գենդերային ինքնության սահմանային տարածքները և գոյության հակասությունները ռասայականացված կապիտալիզմի պայմաններում։ 2018 թ. Women of the World Poetry Slam-ի հաղթողն է: FreeQuency-ի ստեղծագործությունն ու հասարակական ներգրավվածությունը ընդգրկում են վերարտադրողական արդարության, սևամորթ համայնքների ազատագրական շարժումների և փոքրամասնությունների իրավունքների ոլորտները։ Շուտով լույս կտեսնի նրա «On becoming black» բանաստեղծությունների ժողովածուն:
Ներկայացնում ենք նրա «Գաղութացման ավետարանը» Մերի Պողոսյանի թարգմանությամբ։
Գաղութացման ավետարան
Երբ ես աղջնակ էի, ընտանիքս արտագաղթեց Քենիայից Միացյալ Նահանգներ:
Նոր երկիր, նոր մարդիկ, նոր լեզու, բայց մի բան, որ մնացել էր, ներկայությունն էր իմ Փրկիչ Հիսուս Քրիստոսի:
Սա ինձ չզարմացրեց. չէ որ մեծացել եմ՝ իմանալով, որ իմ Աստվածն ամենուր է, որ տեսնում է ամեն ինչ: Ես հավատում էի, որ նա մի բարերար էակ է, ում կերպարով ես ստեղծվել էի, նույնիսկ երբ նայում էի նրա դիմանկարին, որ կախված է այդքան քենիական տներում` մի շրջանակ` լի խարտյաշ մազերով ու գունատ մաշկով, և աչքերը՝ այնքան ծակող կապույտ, ասես արյուն կարող են քաշել. պատկեր, որ այնքան սուրբ էր, բայց միևնույն ժամանակ թույլ չէր տալիս Արարչի մեջ ինքս ինձ տեսնել:
Բայց որպես երեխա` ինձ համար մեկ էր. ես հավատում էի Աստծո խոսքին, կարդում էի այն, ինչպես սիրային նամակ, որ նա գրել էր ինձ: Քարոզիչ քահանայի մեջ տեսնում էի փոստատարի, որն իմ փրկության խոսքն էր ասում ամեն պատարագին, մինչև մի օր կիրակնօրյա դպրոցում անգլերեն աստվածաշունչն էինք փաթեթավորում Բոցվանայի աղքատ երեխաների համար: Ու սկսեցի մտածել, տեսնես ո՞ր լեզվով էր Աստված լսում, թե նա արդյոք պա՞րզ էր լսում իմ աղոթքները Սվահիլի լեզվով, թե՞ ավելի լավ էր լսում հիմա, երբ իմ «Ամեն»-ներն օտարի լեզվով էին դեպի վեր գնում, օտար մարդ, ում դեմքն ավելի նման է իր կապուտաչյա որդուն, որին տեսել էի մեծանալիս: Մտածեցի` միգուցե անգլերեն Աստվածաշունչ էինք ուղարկում, որովհետեւ նրա ականջներին ավելի քաղցր էր հնչում աղոթքն այս լեզովով: Հետադարձ հայացքով գիտեմ` թվում է հիմար պահ էր հավատը հարցականի տակ դնելու համար, բայց այդ օրը սովորեցի, որ երբ կասկածի սերմը ցանված է, արմատները միշտ ծարավ են լինելու:
Ես սկսեցի կարդալ Աստծու մասին. ամեն էջը պատմության անձրևի մի կաթիլ էր, ես իմ կրոնը կորցրի ընկալման հեղեղի մեջ, բայց ավելի մոտեցա աստվածային էությանը, և վերջապես, կասկածի ծառի ճյուղերը այնքան լայն սփռվեցին, որ նույնիսկ նրա աստվածային լույսը փակեցին: Մոտավորապես նույն ժամանակ էր, որ հասկացա, որ այն աղքատ երեխաները, որոնց աստվածաշունչ էինք ուղարկում, նաև աղքատ էին այն պատճառով, թե ինչպես էր այդ աստվածաշունչն օգտագործվել սկսած այն ժամանակներից, երբ միսիոներները եկան Աֆրիկա: Քրիստոնեությունը սրբեց մեր հողերը, ինչպես աստվածաշնչյան ժանտախտը, մեր առաջնեկներին խեղդեցին գիշերվա քողի տակ, մեր գետերը կարմիր հոսեցին ու լի, ուռած` ինչպես առևանգված դուստրերի մարմինները. մենք մնացինք ութսուն տարի գաղութացման մթության մեջ, դարձանք Հոբի մայրցամաք` խոստացված փրկության փոխարեն տասնապատիկ տանջանք ստանալով նրանցից, ովքեր եկան իբր Աստծո ողորմածությամբ, բայց ճղճղացին ցեղասպանության ավետարանը: Նրանցից, ովքեր հին լեզուներից հանեցին ավանդույթն ու այն տասանորդ անվանեցին, ովքեր մեր մշակույթի կորուստը անվանեցին Հիսուսի մեջ փրկություն գտնելու տուրք:
Զավեշտալի չէ՞, որ նրանք օգտագործեցին իրենց Աստծուն` խլելու համար այն, ինչով մեր աստվածները մեզ օրհնել էին դարերով: Հայտարարեցին, որ Աստծուն են բերել դեպի մեր հողերը, երբ մեր հողերն են ծնունդ տվել իրենց մարդկությանը: Ինչպես Ջումա Քենյատան ասաց մի անգամ՝ «երբ միսիոներները եկան, աֆրիկացիներն ունենին հող, իսկ միսիոներները՝ Աստվածաշունչ, նրանք մեզ սովորեցրին աղոթել փակ աչքերով, ու երբ բացեցինք դրանք, հողը նրանցն էր դարձել, իսկ Աստվածաշունչը՝ մերը»: Եվ տեսաք՝ ինչքան արագ են նրանք Աստծու գառի բուրդը մեր աչքերին կապում: Ամենամեծ սուտը, որ գաղութատիրությունը մեզ ասել է, այն է, որ նրանք Աստծուն բերեցին Աֆրիկա: Այո, նրանք բերեցին իրենց Աստվածաշունչը, բայց չբերեցին Աստծուն մեր հողերը։ Այո, նրանք բերեցին իրենց եկեղեցիները, բայց չբերեցին Աստծուն մեր հողերը։ Այո, նրանք բերեցին իրենց զենքերը, բայց չբերեցին Աստծուն մեր հողերը։ Նրանք բերեցին մի պատկեր՝ արդարացնելու մեր մարմինները հաղորդության հացի պես փշրելը, մի սուտ կուռք, որ դեռ մինչեւ օրս տեսնում եմ կախված այնքան քենիական տներում, մի շրջանակ՝ լի խարտյաշ մազերով ու գունատ մաշկով, եւ աչքերն՝ այնքան ծակող կապույտ, ասես արյուն կարող են քաշել:
